بر اساس گزارشات ارائه شده توسط مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها ، سرطان کولورکتال در سلول های پوشاننده کولون در روده بزرگ یا رکتوم یا همان ناحیه ای که کولون را به مقعد متصل می کند اتفاق می افتد. این بیماری با یک روند رشد آهسته و آرام شروع می شود و ابتدا به صورت پولیپ های غیرسرطانی در داخل پوشش کولون یا رکتوم ظاهر می شود. در صورتی که اقدام مناسبی برای درمان انجام نشود ، این پولیپ می تواند رشد کرده و به سرطانی خطرناک مبدل شود. در این مقاله از سایت دکتر عبدالباسط ملک نژاد بهترین فوق تخصص جراحی گوارش و لاپاروسکوپی زاهدان با ما همراه باشید تا با این سرطان ؛ علائم ، راه های تشخیص و روش درمان آن آشنا شوید.
انواع سرطان کولورکتال
انواع مختلف سرطان کولورکتال شامل موارد زیر می باشد :
- آدنوکارسینوما (Adenocarcinoma)
این نوع از سرطان کولورکتال ، شایع ترین نوع بیماری در این ناحیه از بدن است که سلولهای اپیتلیال پوشاننده کولون و رکتوم را مورد هدف حمله خود قرار می دهد. این سلولها موادی شبیه مخاط ترشح میکنند.
- تومورهای استرومای دستگاه گوارش (Gastrointestinal Stromal Tumors)
این نوع سرطان در سلول های عصبی به نام سلول های بینابینی کاهال رخ می دهد که در دیوارههای کولون قرار دارند.
- تومورهای کارسینوئید (Carcinoid Tumors)
تومورهای کارسینوئید ، تومورهای نوروآندوکرینی هستند که در سلول های تخصصی تولید کننده هورمون در روده اتفاق می افتد.
- لنفوم (Lymphoma)
لنفوم کولورکتال نوع نادری از سرطان است که در سلول های ایمنی کولون و رکتوم ایجاد می شود.
- سارکوما (Sarcoma)
سارکوما نیز نوع دیگری از این بیماری است که در رگ های خونی و بافت های همبند دیواره های کولون و رکتوم رشد میکند.
جهت دریافت مشاوره از دکتر ملک نژاد با شماره زیر تماس حاصل فرمایید.
علائم سرطان کولون چیست؟
علائم و نشانه های شایع سرطان کولورکتال شامل موارد زیر می باشد:
- تغییرات غیر عادی در حرکات روده که چندین روز ادامه داشته و به شکل اسهال یا یبوست ، نمایان می شود.
- احساس تخلیه ناقص روده
- مشاهده خون روشن یا تیره در مدفوع
- خونریزی مقعدی
- ناراحتی های شکمی مانند نفخ مکرر ، گرفتگی عضلات یا احساس پر بودن روده
- کاهش وزن بی دلیل
- کاهش تعداد گلبول های قرمز خون
- خستگی و ضعف
تشخیص سرطان کولورکتال چگونه انجام می شود؟
با توجه به علائم ، سن و سلامت عمومی بیمار ، آزمایش ها و روش های زیر برای تشخیص بیماری استفاده می شود.
آزمایش خون
نمونه های خون برای بررسی سطح گلبول های قرمز خون از طریق شمارش کامل خون آزمایش می شوند ، زیرا خونریزی در کولون و رکتوم ممکن است باعث کم خونی بیمار شود. نمونه های خون برای تشخیص سطح پروتئینی به نام آنتیژن کارسینوآمبریونیک نیز تجزیه و تحلیل می شوند که می توان در مواردی ، از آن برای تشخیص متاستاز تومور کولورکتال نیز استفاده کرد.
کولونوسکوپی
در این روش برای تشخیص سرطان کولون ، جراح از لولهای نازک ، منعطف و مجهز به چراغ به نام کولونوسکوپ استفاده می کند. این لوله ، به آرامی از طریق مقعد وارد می شود تا ساختارهای رکتوم و کولون را بررسی کند. این روش ، تحت بیهوشی انجام می پذیرد.
بیوپسی
بیوپسی روش تشخیص قطعی محسوب می شود. این روش شامل برداشتن نمونه بافت برای بررسی میکروسکوپی به منظور شناسایی وجود سلول های سرطانی است. نمونه بافت ، در طول کولونوسکوپی یا از طریق برداشتن جراحی بخشی از تومور گرفته شود. گاهی اوقات ، از یک سوزن نازک و توخالی برای جمعآوری سلول های مشکوک استفاده می شود.
آزمایش های تصویربرداری
تابش با شدت بالا برای به دست آوردن تصاویر سه بعدی دقیق استفاده می شود. این آزمایش ها برای یافتن محل و اندازه تومور به کار می روند.
آزمایش های تصویربرداری شامل موارد زیر است :
- رادیوگرافی
- سی تی اسکن
- امآرآی
- تصویربرداری پزشکی هسته ای
- سونوگرافی
- آزمایش بیومارکر
آزمایش بیومارکر یک آزمایش مولکولی است که ژن ها ، پروتئین ها و سایر عوامل خاص مرتبط با سرطان کولورکتال را شناسایی می کند.
جهت دریافت مشاوره از دکتر عبدالباسط ملک نژاد فرم زیر را تکمیل کنید.
عوامل خطر سرطان کولورکتال
به عنوان یکی از متداول ترین سرطان های شناخته شده در جهان می توان از سرطان کولورکتال یاد کرد. در این بیماری ، سلول ها شروع به رشد غیرطبیعی کرده و روده بزرگ و راست روده را درگیر می کنند. لازم به ذکر است که با شناخت عوامل زمینه ساز این بیماری و متعاقبا انجام اقدامات پیشگیرانه ، تا حد قابل ملاحظه ای می توان از گسترش آن جلوگیری به عمل آورد. در این بخش از مقاله شما را با عواملی که خطر ایجاد سرطان کولورکتال را تشدید می کنند آشنا خواهیم ساخت.
وراثت
اصلی ترین عامل در پیدایش این بیماری ، ژنتیک و وراثت می باشد. لذا در صورتی که یک یا چند نفر از اعضای خانواده دچار سرطان کولورکتال باشند ؛ احتمال ایجاد این بیماری تشدید می شود.
ضمنا باید متذکر شویم که برخی سندرم ها به صورت ژنتیکی به ارث می رسند ، از جمله این سندرم ها می توان به پولیپوز آدنوماتوز و لینچ اشاره کرد. از آن جا که سندرم های مذکور سبب می شوند پولیپ ها بیش از اندازه نرمال رشد کنند ، موجب خواهند شد که احتمال وقوع سرطان افزایش یاد.
لایف استایل (سبک زندگی)
از دیگر مواردی که به بروز بیماری سرطان کولورکتال دامن می زند. سبک زندگی نادرست به مصرف غذاهای ناسالم ، اضافه وزن ، تحرک ناکافی ، استعمال سیگار و الکل اشاره دارد. لذا توصیه می شود با سبک زندگی سالم و صحیح از ابتلا به انواع بیماری ها از جمله سرطان تا حد قابل توجهی جلوگیری کنید. رعایت توصیه های زیر می توانند بسیار کمک کننده باشند :
تغذیه
استفاده زیاد از خوراکی های فرآوری شده ، گوشت قرمز ، چربی های اشباع شده و نیز عدم مصرف فیبر کافی ؛ از مهم ترین مواردی هستند که احتمال بروز سرطان کولورکتال را تشدید می کنند.
اضافه وزن
بالا بودن وزن بخصوص تجمع چربی در ناحیه شکم سبب می شود احتمال بروز سرطان بالا برود.
نداشتن تحرک کافی
کم تحرکی از دیگر موارد مهمی محسوب می شود که می تواند احتمال ابتلا به سرطان کولورکتال را تقویت کند.
استعمال سیگار و نوشیدنی های الکلی : مصرف زیاد دخانیات و نیز نوشیدن مداوم الکل ، احتمال بروز انواع سرطان ها از جمله سرطان کولورکتال را شدت می بخشد.
برخی بیماری های خاص
یکسری از بیماری ها و شرایط پزشکی خاص نیز هستند که ریسک ابتلا به سرطان کولورکتال را افزایش می دهند. این موارد عبارتند از:
- بیماری های التهابی روده : بیماری هایی از قبیل کولیت اولسراتیو و نیز بیماری کرون ، از بیماری هایی هستند که منجر به ایجاد التهاب مزمن در روده شده و احتمال بروز سرطان کولورکتال را بالا می برند.
- پولیپ روده : به عنوان یکی دیگر از مواردی که ریسک بروز سرطان کولورکتال را تشدید می کنند ، می توان به پولیپ های روده اشاره کرد.
- دیابت نوع دو : دیابت نوع به خاطر مسائل متابولیک ، این امکان را به وجود می آورد که فرد در معرض سرطان های مختلف علی الخصوص سرطان کولورکتال قرار گیرد.
برای درمان سرطان کولورکتال چه روش هایی وجود دارد؟
گزینه های درمانی برای درمان سرطان کولورکتال ، به نوع بیماری و مرحله بیماری و سلامت کلی بیمار بستگی دارد. برخی از گزینه های درمانی این بیماری شامل موارد زیر می باشد :
جراحی برای درمان بیماری کولورکتال روده
در جراحی کولورکتال ، تومور به همراه مقداری از بافت سالم اطراف آن به طور کامل برداشته می شود. این روش شایع ترین درمان این بیماری است. وسعت جراحی به اندازه و میزان گسترش سرطان بستگی دارد. بسته به محل و اندازه تومور ، جراح ممکن است از تکنیک جراحی حداقل تهاجمی به نام جراحی لاپاروسکوپی استفاده کند.
درمان تخریبی برای حذف سرطان کولورکتال
این روش درمان معمولاً زمانی استفاده می شوند که تومور به سایر قسمت های بدن گسترش یافته باشد. این روش درمان ، اندازه تومور را کاهش داده و علائم سرطان کولون را بهبود می دهد. سلول های تومور با استفاده از سرمای شدید (کریوابلیشن) یا امواج رادیویی با انرژی بالا (رادیوفرکوئنسی ابلیشن) از بین می روند.
رادیوتراپی
در رادیوتراپی برای درمان سرطان کولورکتال ، از پرتو های انرژی بالا برای از بین بردن سلول های سرطانی استفاده می شود. این روش می تواند از طریق دستگاه خارجی به نام پرتو درمانی با پرتو خارجی انجام شود.
شیمی درمانی
شیمی درمانی روش دیگری برای درمان سرطان کولورکتال است که در آن از داروهای ضد سرطان سیستمیک استفاده می شود. این داروها وارد جریان خون می شوند و سلول های بیمار که به سرعت در حال رشد هستند را از بین می برند.
درمان هدفمند
در این روش درمان سرطان کولورکتال ، پروتئین ها یا ژن های خاصی که در رشد سرطان نقش دارند ، مورد هدف قرار می گیرند و به این طریق از گسترش بیماری جلوگیری به عمل می آید. این روش به دلیل عملکرد دقیق خود ، عوارض جانبی کمتری دارد و سلولهای سالم را حفظ می کند.
ایمونوتراپی
ایمونوتراپی ، روش دیگری برای درمان سرطان کولورکتال است که به درمان بیولوژیکی نیز شهرت دارد. در این روش درمان ، از پروتئین های خاصی برای تقویت توانایی سلول های سیستم ایمنی بیمار برای از بین بردن سلول های سرطانی استفاده می شود.
